Tùy bút trên dòng ngày tháng

Tôi đến Huế khi trời đã vào tối muộn trong những ngày giáp tết. Giữa cơn mưa dai dẳng và tiết trời buốt giá như xé nát làn da, Huế đượm buồn một nỗi niềm miên man. Những hạt mưa lất phất bay, cuốn nhẹ theo chiều gió, được soi chiếu bởi ánh đèn xe ngược sáng, trở nên long lanh hơn. Giữa phố đêm lạnh tê tái, ngọn đèn vàng mờ tỏ trên cao không đủ xua tan bóng tối, một nỗi buồn man mác chiếm lấy lòng người. Nỗi buồn từ cả ngàn năm trước để lại, vang vọng theo nhịp thăng trầm và biến động của lịch sử. Vào thành phố từ hướng nam, con đường dường như dẫn về một thời dĩ vãng đã xa. Huy hoàng và đau thương quyện lấy vào nhau khiến cho Huế mang nhiều sắc thái tương phản, vừa kiêu kỳ vừa u ẩn, bên dòng sông Hương hiền hòa chảy ngang qua.   Bờ nam sông Hương là khu đô thị sầm uất, được hình thành từ hơn 100 năm trước. Cạnh bên những con đường to rộng là dấu vết của một thời thuộc địa, mà đến nay đã Việt hóa gần như hoàn toàn. Rất khó để tìm thấy phong cách Pháp còn sót lại ở thành phố Huế. Vượ...

Sài Gòn đang bước vào những ngày nắng. Một chút dư vị nào đó còn đọng lại khiến cho buổi sáng tiết trời dịu mát, tôi thường hay ngồi café với mấy anh bạn già. Chúng tôi nói với nhau, chia sẻ lẫn nhau qua những mẩu chuyện. Từ ước mơ năm xưa còn dang dở cho đến niềm vui nho nhỏ lúc bây giờ. Cả đến tin thời sự cũng được mang ra tán gẫu như cuộc xâm lăng của Putin vào lãnh thổ Ukraine hay biểu hiện của thứ “văn hóa mới” đã định hình trên đất Việt,… Cuộc sống đang dần trôi qua và chúng tôi bình thản chờ đợi một ngày mới. Tôi đang tập cho mình một thói quen. Sau khi đứng lớp xong là đi ngay ra quán café vì, chỉ sau vài tháng nữa, đó sẽ là nơi mà tôi thường lui tới hơn là lớp học. Mọi thói quen nào đó được hình thành bao giờ cũng cần một khoảng thời gian nhất định để tập tành. Tôi không muốn trở thành một ông giáo già “sáng xách cặp đi, chiều xách cặp về”, chiếm một cái bàn ở một góc nho nhỏ nơi phòng làm việc của người khác. Xưa kia, nếu trời mang thêm một chút nắng, nếu trời gieo thêm mấy h...

Ngày xưa, người ta không biết đến giấy khai sanh. Các bộ lịch rất phức tạp và không được phổ biển như hiện nay nên hàng dân dã rất khó tính toán được ngày tháng. Thế nên, ngày ra đời thật sự của Chúa hay của Đức Phật vẫn còn là điều đang tranh cãi. Đối với dương lịch, xác định gần đúng một tháng thì tương đối dễ vì tháng phụ thuộc vào thời tiết (nóng, lạnh hay mưa,…). Thế nhưng, để xác định chính xác một ngày trong tháng thì không thể thực hiện nếu trong tay không có được bộ lịch. Xưa kia, người ta chỉ biết được ngày tháng thông qua các lệnh từ triều đình. Mặc dù, trước khi Chúa ra đời vài chục năm, hoàng đế La Mã, tên là Ceasar, đã ban hành bộ lịch Julius, gần giống với dương lịch hiện đại. Đối với âm lịch, xác định một ngày trong tháng thì dễ dàng vì chỉ cần nhìn độ sáng của Mặt Trăng là được. Thế nhưng, không thể biết lúc đó là tháng nào trong năm. Âm lịch của người Hồi Giáo mỗi năm có 12 tháng. Tuy các bộ lịch Hindu rất đa dạng và phức tạp nhưng đều có tháng Vaisakha (còn gọi là th...

“Đến cuối cùng, ai cũng cần một người thương” là tập truyện ngắn của tác giả Én và Thích A Tèo hiện đang được bày bán trên các giá sách. Đó là những mẩu chuyện vụn vặt, chuyện đời thường, nhớ nhung rồi tiếc nuối,… của các chàng trai và các cô gái vào thời buổi zalo, messenger. Không thể so sánh được các câu chuyện tình khác nhau từ các cuốn sách hoặc vào các thời đại khác nhau. Xưa kia, trong một mối tình là cả một một thế giới bao la với những sắc thái muôn màu của cuộc sống. Chiến tranh, đợi chờ, đau thương, hạnh phúc… đã viết lên những câu chuyện tình lãng mạn. Thậm chí, mối thù truyền kiếp ngàn đời cũng để lại một mối tình bất diệt (như truyện Roméo và Juliette) hoặc một lý tưởng cao vời nào đó cũng có thể chen vào và chi phối tình yêu (như “trái tim anh chia làm ba phần tươi đỏ,…”).   Tôi thích tựa đề của cuốn sách vì đó là một câu văn. Tình thương yêu là bản chất con người hoặc cũng có thể nói đó là món quà kỳ diệu từ tạo hóa. Thế mà, lại có những con người gieo rắc thù hận, ...

Tôi đang ngồi bên bãi cát Nha Trang, ngắm nhìn sóng nước nối tiếp xô bờ mà ngỡ là lớp lớp người quen đã đến với đời tôi rồi lặng lẽ ra đi. Tôi đến Nha Trang vội vã sau chuyến đi dài qua nhiều thành phố miền trung và cảm thấy người dân quê tôi sao quá đa đoan và vất vả. Cái nóng cháy da đến khô người, theo ánh nắng mùa hè, đổ xuống những mái nhà cũ nát nằm dọc bên lối nhỏ làng quê. Bên trong các ngôi nhà xiêu vẹo ấy là tiếng khóc của người già hay là nụ cười trẻ thơ? Phận người nhỏ nhen, buồn vui trôi nổi theo dòng đời vô định. Đến bao giờ họ mới có thể tìm được một phần nào đó cái dáng vẻ thư thái pha thêm chút ít kiêu kỳ như những người bạn của tôi trên các trang mạng xã hội? Một ly sinh tố trái cây chất lượng như nhau nhưng có giá khác nhau. Ở Sài Gòn là chừng 60 ngàn đồng, ở ngay trung tâm Huế hay Đà Nẵng là 40 ngàn. Trong khi đó, tại một thị trấn hẻo lánh xa xôi thì nó chỉ vừa 20 ngàn. Thế mới biết, giá trị một món hàng (cũng có khi là một con người) ít phụ thuộc vào chất lượng vốn...

Mặc dù tôi đã nghe bài hát “Lòng Mẹ”, một ca khúc Ukraine, hàng trăm lần trước đây, mặc dù đoạn video clip chỉ kéo dài vỏn vẹn một phút, mặc dù hình ảnh rất mờ, … thế nhưng khi xem anh lính Ukraine kéo đàn violin giữa chiến hào trong một đêm tăm tối, với phần phối âm từ một chiếc guitar nào đó, khiến lòng tôi không khỏi xúc động. Người lính nằm bên chiến hào, cây súng kề bên, co ro, trong dáng bé bỏng. Tiếng đàn vút lên cao như tiếng lòng nức nở, vòi vĩnh một vòng tay thân thương từ người mẹ đang ở một phương trời rất xa.                                         Anh lính Ukraine kéo đàn violin bên chiến hào :  https://www.youtube.com/shorts/84n7PILvpbc Có người nói rằng, với tiếng đàn ấy, anh lính đang chơi violin trông khá giống với một nghệ sĩ. Tôi bảo rằng: “Không! Dứt khoát không! Hoàn toàn không đúng!”. Bởi vì, anh ta đích thực là một nghệ sĩ tài hoa, một tay ...

Một lối đi nhỏ nằm dọc bên khu A dẫn từ phòng làm việc đến lớp học đã trở nên thân thiết sau nhiều năm qua lại. Đoạn đường thẳng tắp, không dài nhưng đủ để lưu lại những kỷ niệm khó phai với lớp lớp ngày tháng đan xen giống như những vòng đời được chồng lên nhau. Cây hoa sữa, cái miếu “trơ gan cùng tuế nguyệt” trông như hòn vọng phu hóa đá đứng đợi không biết tự bao giờ. Bên cạnh đó là những băng ghế đá học trò, chỉ được mang đến sau này, khiến cho lối đi thêm phần tươi mới.   Như một cánh hoa pensée đã phai màu được ép cẩn thận trong trang thơ quyển vở học trò, những khuôn mặt thân thương từ những năm xưa vẫn còn đó, quanh quẩn nơi này, ngang qua lối nhỏ hoặc bất cứ nơi nào. Trước mắt tôi, trong tầm nhìn của tôi, luôn luôn là bóng dáng xuân thì, mãi mãi tuổi 20. Thời gian dường như dừng lại cho dù ngày tháng đã phôi pha khiến cho tôi phải tự hỏi lòng mình: “Tuổi tôi là mấy?”. Nhớ đến mấy câu thơ của Quang Dũng: Em mãi là hai mươi tuổi Ta mãi là mùa xuân xưa. Hãy nhìn ngắm cỏ lá đa...

Nghề nghiệp đã cho tôi một khoảng thời gian thư thả để có thể dạo chơi mọi nơi. Trong những ngày hè, tôi như được bước ra khỏi cái gò bó từ khuôn mẫu đạo đức nơi các trường học hoặc thoát được ra bên ngoài cái dáng trịch thượng của một gã trí thức đang ra vẻ khả kính. Thế nên, tôi có đủ thời gian để tìm đến với những cuộc đời bình dị, vẫn đang vất vả lo toan. Từ trong những nơi đó, tôi có thể học hỏi và chiêm nghiệm cuộc sống, vốn nhiều khắc khoải, đầy ấp niềm vui và nỗi buồn bên nhau.   Trong khi đó, những người bạn đồng nghiệp của tôi, những người làm “quản lý”, đang tạo dáng đạo mạo, ngồi nghiêm chỉnh trong phòng máy lạnh để làm việc. Không biết họ đang căng thẳng tính toán những điều gì mà sao chuyện thế sự, chuyện trường lớp, vẫn chưa đến hồi khởi sắc. Giá như giữa tôi và họ được hoán đổi vị trí cho nhau thì, có lẽ, mọi người, mọi thứ, đã trở nên tốt đẹp hơn biết bao nhiêu! Thật vậy, có những chuyện tưởng như không thể tin được nhưng đã tạo ra điều kỳ diệu như chuyện của một “...

Năm nay, mùa mưa đến sớm. Vài đợt mưa đầu mùa nối tiếp nhau, chen vào giữa những ngày nắng, đã tưới mát những đêm hè oi ả. Bầu trời mang màu xám của mây, thật gần như ngang tầm tay với, man mác nỗi buồn nhân thế. Những hạt mưa có khi nặng trĩu, có khi nhẹ tênh. Cũng có khi chúng trở nên thật mong manh, trông giống như những sợi tơ trời, buông thả từ phía mây cao. Khoảnh khắc ngắn ngủi của hạt mưa rơi xuống cũng dài như cả một đời người. Lả lơi chốc lát giữa khoảng trời không rồi, cuối cùng, mọi thứ đều quay về lại với đất. Sau cơn mưa, nước và đất quyện lấy vào nhau và, từ đó, tỏa lên một mùi hương mới, thơm tho. Tôi đi trong chiều mưa tầm tả. Đường phố hóa thành dòng sông, nước tuôn dài, chảy xiết. Tìm vội một quán café nhỏ bên đường, mái hiên xiêu vẹo không đủ che chắn hết những giọt nước đang rơi. Bên ly café nóng, tôi nhìn ngắm những hạt mưa. Mưa trút nước, mưa tạo nên một bức màn vô hình giăng kín khiến cho tầm nhìn không thể quá xa. Cứ ngỡ mình là “người trong mưa” giống như nhân...

Ngày 24/2/2022 đã bước vào lịch sử con người theo một cách khác biệt. Ngày mà một bạo chúa đầy hoang tưởng bỗng lộ mặt, gieo rắc kinh hoàng lên một đất nước thanh bình. Còn quá sớm để đặt tên cho ngày 24/2/2022. Có thể đó là ngày mở đầu cho một cuộc chiến vô cùng tang thương đến mức chưa từng xảy ra trong lịch sử hoặc đó cũng có thể là ngày khởi đầu cho sự cáo chung một đế chế vĩ đại nhất mọi thời đại. Trên đống tro tàn của các cuộc chiến năm xưa, từ giữa thế kỷ XX, một nửa thế giới đang dần xây dựng các tiêu chuẩn của cuộc sống văn minh. Ngày nay, Luxembourg hay Andorra bé xíu có cảm thấy lo sợ khi ở ngay bên cạnh nước Pháp to lớn? Thế nhưng, đứng ngay bên cạnh một tên bạo chúa thì người ta cần phải chứng tỏ mình là người quân tử hay chỉ là kẻ phàm phu nịnh bợ. Không muốn nhắc đến những kiếp đời vong nô nhưng người quân tử thì nơi đâu cũng có, thời nào cũng có. Ngày 17/2/1979 cũng đã đi vào lịch sử theo cái cách như thế. Chỉ sau vài chục ngày xâm lược, đoàn quân hung hãn từ một đất nư...

Mỗi khi trời trở lạnh, người ta thường nhớ về một ngày dịu nắng. Mấy ngày đầu xuân đã trôi qua mau, trả lại cho nơi đây nỗi lo toan thường ngày. Sài Gòn đa dạng, muôn mặt con người. Bóng tối và ánh sáng đan quyện vào nhau tạo nên một sắc màu tương phản, giống như sự hóa thân của thần Shiva, biến hóa hình tướng vào trong mọi cảnh giới. Ngay bên dưới ánh đèn rực sáng tô điểm cho thành phố khi đêm về là những khoảng vắng buồn tênh, những góc tối thầm lặng trong mỗi con người. Vào mùa hoa mai nở, sắc vàng vương đến mọi nơi. Thương thay những đóa hoa tươi thắm. Chúng buộc phải khoe sắc vào đúng lúc xuân sang, mang danh lộc đến cho người đời. Thật khó để định giá một nhánh mai. Có khi, chỉ vì một khuyết tật nào đó mà giá lên vài tỷ. Trong khi đó, một nhánh mai khác, rực rỡ vô vàn, lại có thể bị vùi dưới mương sâu ngay vào đêm giáp tết. Mỗi cành mai, một số phận. Sao kiếp hoa mai lại giống như kiếp con người đến vậy? Trong phút giây thiêng liêng chờ đón giao thừa, từ nén nhang được thắp lên, ...

Đã vào tiết Lập Đông mà nắng Sài Gòn vẫn còn oi ả. Một bóng mây hờ hững treo cao, một chiếc lá lìa cành rơi xuống. Ngoài kia vẫn còn là hoang vắng khiến cho Sài Gòn thật gần mà cũng thật xa. Người ra đi để lại nỗi buồn, kẻ ở lại ngóng chờ cuộc chơi mới. Và tôi, đứng giữa cuộc đời, hẹn đến ngày sau. Thời gian trôi qua vun vút. Thế mà, chỉ còn vài chục ngày nữa là năm 2021 khép lại. Một năm qua đi để lại nhiều ước mơ dang dở, không gợi mở được tương lai. Năm 2021 là một cuốn phim thật buồn, chen lẫn vào đó là nỗi lo âu, cùng một chút ít hy vọng nhỏ nhoi được nhóm lên, giống như một đốm tro tàn, lẻ loi giữa đêm đông buốt giá. 2021 bước vào cuộc sống chúng ta như một định mệnh. Một chiếc tàu đắm chìm giữa biển cả bao la hay là một cơ may nào đó để bàn tay nắm lấy bàn tay, để người tìm đến người, cùng nhau vượt qua gian khó? Thế nhưng, ngược lại, năm 2021 cũng đã làm cho những chiếc mặt nạ đạo đức rơi xuống, lộ ra những khuôn mặt kệch cỡm, kiêu ngạo, bất tài,… Sau những ngày tháng ảm đạm, g...

Ấn Độ, đất nước tâm linh huyền diệu, đang đứng bên bờ vực sụp đổ. Liên tiếp trong vài ngày đều lập kỷ lục mới về số ca nhiễm virus covid-19. Hôm qua, lần đầu tiên số ca nhiễm đã vượt quá con số 400.000 trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, ở một đất nước mà sự bất bình đẳng quá lớn giữa các nhóm dân và hệ thống y tế quá chênh lệch ở các vùng miền thì con số thực tế có lẽ phải lớn hơn từ vài lần đến vài chục lần. Điều gì đang xảy ra khi trong vòng hai tuần, các quốc gia đông Á và nam Á đều có số ca nhiễm covid tăng cao? Gồm các nước Ấn Độ, Thái Lan, Campuchia, Lào, Nhật Bản, Philippines. Trong khi đó Myanmar và Trung Quốc, dường như thiếu trách nhiệm, khi không công bố số ca nhiễm covid từ gần một năm qua (mặc dù Trung Quốc là thành viên chủ chốt của Tổ Chức Y Tế Thế Giới WHO). Cuối tháng tư, số ca nhiễm virus trên toàn thế giới cũng lập kỷ lục khi vượt quá con số 900.000 trong vòng 24 giờ. Việt Nam và Đài Loan có vẻ đang chơi vơi trước cơn sóng thần covid trong khu vực. Ấn Độ, nơi mà vô số thá...

Chưa có một mô hình toán nào có thể mô phỏng tương đối phù hợp hình ảnh một làn khói bốc cao dù chỉ được thực hiện trong một điều kiện nhất định. Hàng tỷ tỷ tỳ tỷ tương tác phức tạp giữa phân tử – phân tử hoặc giữa photon – nguyên tử,... đã diễn ra để tạo nên hình ảnh đó. Hãy nhớ đến số Avogadro, sáu trăm ngàn tỷ tỷ phân tử trong một mol. Trong khi đó, máy tính hiện đại nhất chỉ có thể xử lý được vài trăm tỷ phép tính trong một giây. Ánh lung linh, vẻ huyền diệu của làn khói xem như được hình thành từ ngẫu nhiên. Giữa tất nhiên và ngẫu nhiên chỉ khác nhau một điều duy nhất. Đó là sự thấu hiểu “mọi” quy luật, xử lý và chi phối chúng vào trong sự vận động các quá trình. Nếu tiếp cận được “toàn bộ” các tương tác khi ném một đồng xu lên cao thì kết quả nhận được mặt xấp hay ngữa lại là một sự kiện chắn chắn. Vô số tỷ tỷ tỷ... điều “ngẫu nhiên” đã xảy ra từ Big Bang đến nay, 13,7 tỷ năm, dường như chỉ để hình thành con người mà nếu chỉ thiếu duy nhất một trong số đó thì sự sống đã không t...

Đêm nay, vầng trăng đến muộn, vàng võ, thả ánh tơ vàng. Trăng treo cao giữa mông lung hoang vắng, trông giống như một bức tranh tĩnh vật mênh mông được vẽ bởi bàn tay tạo hóa hoặc giống như chàng lữ khách lẻ loi, lang bạt vào chốn quạnh hiu, đi tìm một nửa hình bóng của mình. Năm xưa, giữa chốn vô minh, trăng tháng tư bỗng từ bi diệu vợi, chào đón ngày Đức Phật đản sinh. Hai ngàn năm trước, vầng trăng rực sáng một đêm xuân và Chúa cũng đã phục sinh. Trăng cao quý là thế! Trăng huyền diệu là thế! Vậy mà có người đòi bán đi ánh trăng: Ai mua trăng, tôi bán trăng cho! Không bán đoàn viên ước hẹn hò...      (Hàn Mặc Tử) Thế nhưng, từ cả ngàn năm trước, trăng vẫn lên cao, như một thiên thần đứng đợi giữa trời không, gieo vào tâm hồn con người những ý thơ bất hủ: Hỡi cô tát nước bên đàng! Sao cô lại múc trăng vàng đổ đi?           (Bàng Bá Lân) Đêm nay, đêm đắm say. Ánh sáng từ nghìn xa kéo về, chen lẫn vào trong bóng tối, khiến cho đêm th...

Khi bóng đêm buông xuống thì mọi điều kỳ dị nhất đều có thể xảy ra, còn hơn cả cơn ác mộng. “Mật mã da Vinci” (da Vinci Code) là cuốn truyện trinh thám, kịch tính từ trang đầu, nghẹt thở ngay cả khi những trang giấy cuối cùng đã khép lại, của nhà văn người Mỹ, Dan Brown. Nội dung cuốn sách làm cho người đọc rối tung lên vì không thể phân biệt được giữa sự hư cấu, lịch sử và tôn giáo. Tuy thế, nó cũng cho thấy nguồn gốc hình thành và mục đích của các “hội kín” đã và đang tồn tại khắp nơi trên thế giới. Mở đầu cuốn truyện là tư thế nằm chết kỳ lạ của một nhân viên quản lý ngay trong bảo tàng Louvre (Paris), bên cạnh đó là dãy số Fibonacci (0,1,1,2,3,5,8,13,21,...) được viết một cách run rẩy trên sảnh trước khi chết giống như một kiểu mật mã được gởi đến một ai đó. Thông điệp kỳ lạ ấy đã đưa Sophie, cháu nội của ông, phiêu lưu vào một thế giới ngầm bí ẩn. Từ đó, Sophie phát hiện ra một “hội kín” tồn tại suốt 2000 năm nhằm để bảo tồn một sự thật, xa lạ với những gì đã biết về Chúa. Đỉnh đi...

“Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên” (A Little House on the Prairie) là một bộ phim truyền hình hơn 200 tập được phát sóng lần đầu tiên ở Mỹ từ những năm 1970 và đã được trình chiếu tại Việt Nam chừng 25 năm trước. Bộ phim là một câu chuyện kể về tình cảm yêu thương, về cuộc sống chân thành và hiền hòa giữa những con người để tìm đến hạnh phúc xoay quanh một gia đình giữa nơi hoang dã miền trung tây nước Mỹ vào những năm 1860 – 1880. Thế nhưng, giá trị đạo đức truyền thống cao đẹp đó, ngày nay, đang mai một dần đi, đang co cụm lại như rút vào nơi trú ẩn và không phải chỉ duy nhất ở nước Mỹ. Từ đầu thế kỷ XX, các chủ nghĩa thay nhau ra đời, công nghệ phát triển đến từng ngõ ngách,… đã định hình phong cách sống mới. Lối sống đạo đức truyền thống cổ điển đã nhường chỗ cho sự tự do, thoả mãn nhu cầu bản năng con người. Một số tiểu bang ở Mỹ cho phép sử dụng cần sa trong giải trí và đã có dự luật hợp pháp việc sử dụng cần sa trên toàn liên bang. Điều này khiến tôi nhớ đến cuộc chiến tranh nha ph...

Bầu cử tổng thống Mỹ giống như một cuốn phim thriller kịch tính, hồi hộp từ lúc bắt đầu, hấp dẫn đến nghẹt thở, mà cho đến hôm nay (thứ hai 09/11) vẫn chưa đến hồi kết thúc. Rất nhiều người Việt quan tâm đến bầu cử tổng thống Mỹ vì nhiều lý do. Điều quan trọng nhất là nói chuyện về bầu cử hay những vấn đề liên quan đến chính trị ở nước Mỹ xa xôi luôn dễ dàng hơn nhiều so với những điều tương tự ở Việt Nam. Cứ 4 năm một lần, bầu cử Mỹ được chờ đợi như khát khao được sống trong bầu không khí háo hức mà người Việt không hề có. Hệ thống đại cử tri đặc biệt bảo vệ tiếng nói của các tiểu bang nhỏ, giúp nhóm thiểu số không bị pha loãng vào trong thế đa số khiến cho mỗi tiểu bang, thậm chí mỗi người cầm lá phiếu, đều có thể góp phần quyết định vào cơ chế chính trị Mỹ. Mặc dù cả hai ứng viên tổng thống năm nay đều là những người rất lớn tuổi mà nếu ai trong số họ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20/1/2021 thì cũng trở thành người tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử nước Mỹ. Thế nhưng, họ là hai ...

Những đêm mưa dài nối tiếp nhau khiến cho đất trời mang màu ảm đạm. Mong cho ngày tháng trôi mau, tiễn biệt 2020, để chờ đón những ngày tươi sáng. Sài Gòn, trong những ngày phủ kín những cơn mưa, tôi lại nhớ về cơn mưa lòng tê tái trong bài thơ “Cô hàng xóm” của Nguyễn Bính từ 80 năm trước mà một đoạn của bài thơ như thế này: Tầm tầm trời cứ đổ mưa, Hết hôm nay nữa là vừa bốn hôm. Cô đơn buồn lại thêm buồn, Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang chơi?... Cái “giậu mồng tơi xanh rờn” đặt giữa hai nhà làm chùng bước gã si tình. Thế nhưng, may thay! Lại còn có con bướm. Con bươm bướm đã bước vào thi ca như một người “đưa tin tình yêu” tuyệt vời của “cô hàng xóm”. Con bướm vàng cũng đã hiện diện trong dòng kẻ nhạc. Thế hệ của tôi, 50 năm trước, lũ trẻ con, ai cũng hát bài “Kìa con bướm vàng” được dịch từ bản tiếng Pháp: “Frère Jacques, frère Jacques. Dormez-vous? Dormez-vous?”: Kìa con bướm vàng! Kìa con bướm vàng! Xòe đôi cánh, xòe đôi cánh. Tung cánh bay năm ba vòng, tung cánh bay năm ba vòng....

ÁNH SÁNG MẶT TRỜI – NGUỒN SỐNG CÁC SINH VẬT Dù là ngẫu nhiên hay tất nhiên từ vô số các diễn tiến trong vũ trụ, tạo hóa đã định hình sự sống trên Trái Đất có dạng thức như đang hiện hữu. Mọi nguồn sống trên Trái Đất đều đến từ ánh sáng Mặt Trời. Quang phổ Mặt Trời trải dài từ bước sóng ngắn nhất đến dài nhất. Những bức xạ cực ngắn (tia gamma, X, một phần tia tử ngoại), có khả năng đốt cháy các tế bào đều bị giữ lại từ tầng cao bầu khí quyển, đã tạo điều kiện tốt nhất để các sinh vật có khả năng tồn tại và tiến hóa. Phần bức xạ giàu năng lượng nhất trong quang phổ Mặt Trời chỉ nằm trong một dải rất hẹp, từ 0,4 micromet đến 0,76 micromet, được gọi là “ánh sáng khả kiến”. Vùng khả kiến có những tính chất đặc biệt mà bước sóng dài hơn hoặc ngắn hơn không thể có được khiến cho “ánh sáng khả kiến” như một món quà tuyệt vời của tạo hóa để tạo đôi mắt các sinh vật. Mặc dù, những con ong có khả năng nhìn được một phần tia tử ngoại hay loài rắn có khả năng cảm thụ một phần vùng hồng ngoại. Ờ...