Tùy bút trên dòng ngày tháng

Xem phim hoạt hình trên TV mỗi tối hoặc tập truyện tranh “thám tử lừng danh” dành cho thiếu nhi, chú bé con Conan điều tra vụ án như thần, lại có tính người hơn cả những con người. Rồi đến khi nhìn thấy mấy cánh tay đồng điệu giơ cao mà ngỡ ngàng vì nó giống y như buổi lễ thề nguyện trung thành nào đó. Cứ nhớ đến Conan. Đôi khi muốn viết một chút gì đó, như là viết về những con-robot-có-một-nút-bấm hay là một-bầy-cừu-ngoan-đang-gặm-cỏ. Tự dưng, mọi ngôn từ bỗng tiêu tan vì không thể biết được mình thuộc loại cừu hay robot. Người ta nói “người là văn” nên phải giữ cho trang giấy thơm tho. Thôi, đành đứng nhìn những chú-chuột-nhắt-bàng-quan, chỉ biết chăm chút cho bộ lông của mình. Không có gì là bất ngờ khi nhìn thấy những khuôn mặt rạn rỡ, giơ tay tạo dáng chiến thắng sau khi bị kết án vì đã biến những chú vịt lùn xấu xí thành những nàng thiên nga kiều diễm từ các mùa thi ở các tỉnh phía bắc. Họ đã rèn luyện trong môi trường như vậy từ lâu. Họ là thủ phạm hay chỉ là nạn nhân trong cá...

Sài Gòn đang bước vào những ngày nắng rát tháng tư. Mặt Trời, một đốm lửa trên cao, hờ hững bay ngang. Dòng ngày tháng đổi thay, năm 2020 dường như chưa đến. Giữa màu nắng nhạt vàng, chỉ còn lại vẻ đìu hiu giăng kín phố phường. Chiều qua, mưa trút nước. Sài Gòn, bỗng mênh mông lạ, u ẩn trong ánh mây trời màu xám. Xác hoa lá vàng khô nhấp nhô theo nước cuốn bên đường, trôi dần về xa. Cửa đóng then cài, hàng quán đêm đêm chợt nhạt nhòa, xa lạ. Không tìm được nụ cười trên môi, chỉ còn lại đôi mắt lồ lộ nhìn quanh, lo âu hay ngóng đợi vào ngày mai bất định. Mùa mưa mới đã bắt đầu trên dòng đời chỉ là một kiếp phù du. Trời Sài Gòn khi mưa dầm khi nắng bỏng. Tuy vậy, từ buổi sáng tinh mơ đến khi chiều về tối muộn, Sài Gòn không nghỉ ngơi. Sài Gòn, cùng những nụ cười tươi thắm, luôn hối hả. Thế mà, giờ đây, mọi thứ đều lung lay, mọi thứ chao đảo. Tất cả chỉ vì những con virus có tên corona. Những bước ngoặt định mệnh làm thay đổi tiến trình lịch sử khiến cho những dự đoán về tương lai trở nên...

Tháng 8 và tháng 9 năm 1977, từ Florida, Mỹ, các phi thuyền Voyager 1 và Voyager 2 được phóng vào không gian theo hai hướng khác nhau với một sứ mạng đặc biệt. Đó là bay thật xa khi còn có thể và gởi thông điệp của loài người vào vũ trụ xa xôi. Đến nay, Voyager 1 đạt đến khoảng cách chừng 150 AU và Voyager 2 là 120 AU (Astronomical Unit bằng khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời. Nếu không kể đến quỹ đạo các sao chổi thì kích thước Thái dương hệ là 30 AU). Từ lúc này (tháng 3/2020), các phi thuyền bắt đầu tắt dần các thiết bị và đến năm 2025 sẽ chấm dứt hoàn toàn công việc chuyển thông tin về Trái Đất vì cạn kiệt nguồn năng lượng. Vào ngày lễ Tình Yêu năm 1990 (14/2/1990), khi đang ở khoảng cách 40 AU, Voyager 1 nhận được một lệnh từ NASA. Ống kính được xoay lại và chụp một bức ảnh Trái Đất. Bức ảnh có tên “Pale Blue Dot” và đó là ảnh Trái Đất từ nơi xa nhất còn có thể ghi hình. Bởi vì sau đó vài ngày, khi Voyager 1 ở khoảng cách xa hơn, không một loại kính lọc màu nào có thể ch...

Chỉ vừa hơn một tháng mà năm 2020 đã để lại nhiều tuần lễ khắc khoải lạ kỳ. Những sự kiện chưa từng có bỗng dồn dập xảy ra như gióng lên hồi chuông thật dài để cảnh báo loài người. Đặc biệt hơn cả là những con virus nhỏ xíu, không biết từ đâu tới, lại có thể làm hoảng loạn cả một cường quốc đầy kiêu ngạo trên bản đồ thế giới. Mọi người trở nên lo lắng hơn, cố tìm hiểu chuyện gì đang diễn ra. Mọi thứ, chắc là, nằm trong quy luật nhân – quả, giữa thiện và ác, giữa đạo đức và sự tha hóa của con người. Người ta nói, một người sắp mắc một bệnh nan y thì cơ thể phát ra những tín hiệu cảnh báo nhẹ nhàng. Nếu cảm nhận được và chữa trị thì có nhiều khả năng khỏi bệnh. Cơn mưa rào dữ dội và đột ngột ngay thời khắc giao thừa năm nay có phải là một tín hiệu báo động như thế không? Dữ hay lành? Thật là khó để tìm mối liên kết giữa một biến cố thời tiết thất thường với một tai ương nào đó. Thế nhưng, chỉ vài chục năm trước thôi, có ai tin rằng sự tồn tại những con virus trên người có liên quan đến c...

Tôi có một chuyến đi dài từ Sài Gòn ra Huế, dừng chân lại nhiều nơi, để thưởng thức vẻ đẹp của dải đất miền Trung. Mỗi nơi là một chuyện kể dài, tua nhanh như cuộn phim, buồn vui theo số phận con người. Những câu chuyện về chiến tranh thấp thoáng bóng dáng tình yêu, hạnh phúc quyện lấy đau thương, bi hận chen lẫn vào tha thứ, khiến tôi nhận ra trên quê hương mình có biết bao điều thi vị. Tuy nhiên, chỉ thi vị không thôi vẫn chưa đủ để nâng tầm chất lượng cuộc sống. Thi vị cũng giống như gia vị, làm cho nồi súp ngào ngạt hương thơm nhưng nó chỉ được gọi là món “lẩu” nếu có một vài lát thịt hay chút ít hải sản được thêm vào. Giá chi người ta đừng hứa hẹn sự giàu sang, vài chục ngàn đô la mỗi người mỗi năm, mà hãy đem về cho người Việt một lối sống văn minh tao nhã, lấy tình thương thay thế hận thù! Dòng Hương Giang trôi chậm, thơ mộng như những vần thơ được thả ven sông, chan chứa duyên tình từ cả ngàn kiếp trước. Từ Đại Nội, ngược dòng sông Hương một đoạn, con đường dẫn lên một ng...

Dự định viết một câu chuyện gì đó tươi tắn giữa không khí rộn ràng khi năm mới đang đến nhưng những gì đang diễn ra trên đất nước này khiến tôi phải chùng tay. Sẽ là thờ ơ nếu không chia sẻ nỗi đau thương tột cùng, bi hận ngút trời ở những vùng quê nghèo khó mà chỉ biết thưởng thức vẻ đẹp từ những vần thơ ngợi ca mùa xuân. 2600 năm trước, Đức Phật có dạy “luật nhân – quả”. Không biết luật nhân – quả có tồn tại thực tế hay không nhưng, có lẽ, Đức Phật chỉ muốn con người tránh xa điều ác để tạo nên một xã hội tươi đẹp, nơi mà con người thương lấy con người. Đành rằng thời này là mạt pháp, khi người tu tập không ngộ được đạo, nhưng nếu Đức Phật có một cơn ác mộng tồi tệ nhất khi ấy thì Ngài cũng không thể tưởng tượng được người đời nay ác đến như vậy. Họ nhân danh điều gì? Xuyên suốt lịch sử của đất nước, triều đại nào cũng vậy, ngay cả khi đang mạt vận, đều tự nhận rằng họ đang chuyển mình vào giai đoạn rực rỡ nhất mọi thời đại. Khi triều đình bất tài, trở nên hà khắc, ăn chơi vô độ,...

Sài Gòn, những ngày cuối năm, tiết trời se lạnh. Những chiếc áo ấm khoác vội lên người vào lúc bình minh vừa đến dường như báo hiệu ngày tháng chỉ còn lại đầy vơi. Những đêm dài theo nhau lướt qua mau, nhọc nhằn trên vai, 2019 đang lui dần vào dĩ vãng. “Trong khi ta về lại nhớ ta đi”, từ giã một năm khiến lòng người bỗng bâng khuâng. Năm tháng qua đi, buồn vui ở lại. Giữa bóng đêm thăm thẳm những khi trời vào tối muộn, một ánh mắt, một nụ cười từ những năm xưa khiến người ta không muốn từ biệt một ai. Thời gian cứ như ngọn gió vô tình miên man thổi ngang qua, chợt đến rồi đi. Giữa cái khô hanh của tiết trời êm ả, ngày mưa tháng nắng vẫn đong đầy. Khẽ khép hờ đôi mắt, cứ ngỡ mình đang tái sinh vào chốn thần tiên, nơi mà những cuộc vui vẫn chưa tàn. Đêm còn dài, rượu vẫn nồng và bạn còn mãi bên tôi. Chợt nhớ đến mấy vần thơ Bùi Giáng: Ta cứ ngỡ xuống trần chơi một chốc  Nào ngờ đâu còn ở mãi đến hôm nay. Đường đi khó nên người đi không trọn. Đồi núi gập ghềnh nên mệt nhoài c...

Thế giới bước vào thế kỷ XXI không trở nên “phẳng” như nhiều người đã từng tiên đoán mà là một thế giới được định hình bởi những “điểm kỳ dị”. Những điểm kỳ dị này chi phối gần như toàn bộ mọi ngõ ngách cuộc sống con người. Một dòng tweet của Trump có thể làm thị trường chứng khoán toàn cầu nhảy twist. Chữ ký nhẹ nhàng của tổng thống Mỹ có sức mạnh kỳ lạ khiến cho lễ Tạ Ơn Thanksgiving vào dịp cuối năm 2019 trở nên ấm áp hơn cho gần 7 triệu người Hong Kong. Hay là, một lời nói bóng gió của một “điểm kỳ dị” nào đó mà hàng triệu người phải lầm than, thậm chí gieo rắc cái đói lẫn cái chết. ------------------ Tuổi 20 luôn tuyệt đẹp, đầy sức sống, sáng tạo. Hầu hết các giá trị khoa học, nhân văn, chính trị, xã hội của nhân loại đều được thực hiện ở lứa tuổi 20. Albert Einstein lần đầu tiên bảo vệ "thuyết tương đối" của mình khi tuổi đời chỉ vừa 24. Alexandre Yersin thực hiện quyết định quan trọng nhất đời mình, gắn bó mãi mãi với xóm Cồn, Nha Trang, khi chỉ 27. Các ủy viên hội...