Tùy bút trên dòng ngày tháng

Một lối đi nhỏ nằm dọc bên khu A dẫn từ phòng làm việc đến lớp học đã trở nên thân thiết sau nhiều năm qua lại. Đoạn đường thẳng tắp, không dài nhưng đủ để lưu lại những kỷ niệm khó phai với lớp lớp ngày tháng đan xen giống như những vòng đời được chồng lên nhau. Cây hoa sữa, cái miếu “trơ gan cùng tuế nguyệt” trông như hòn vọng phu hóa đá đứng đợi không biết tự bao giờ. Bên cạnh đó là những băng ghế đá học trò, chỉ được mang đến sau này, khiến cho lối đi thêm phần tươi mới.   Như một cánh hoa pensée đã phai màu được ép cẩn thận trong trang thơ quyển vở học trò, những khuôn mặt thân thương từ những năm xưa vẫn còn đó, quanh quẩn nơi này, ngang qua lối nhỏ hoặc bất cứ nơi nào. Trước mắt tôi, trong tầm nhìn của tôi, luôn luôn là bóng dáng xuân thì, mãi mãi tuổi 20. Thời gian dường như dừng lại cho dù ngày tháng đã phôi pha khiến cho tôi phải tự hỏi lòng mình: “Tuổi tôi là mấy?”. Nhớ đến mấy câu thơ của Quang Dũng: Em mãi là hai mươi tuổi Ta mãi là mùa xuân xưa. Hãy nhìn ngắm cỏ lá đa...

Nghề nghiệp đã cho tôi một khoảng thời gian thư thả để có thể dạo chơi mọi nơi. Trong những ngày hè, tôi như được bước ra khỏi cái gò bó từ khuôn mẫu đạo đức nơi các trường học hoặc thoát được ra bên ngoài cái dáng trịch thượng của một gã trí thức đang ra vẻ khả kính. Thế nên, tôi có đủ thời gian để tìm đến với những cuộc đời bình dị, vẫn đang vất vả lo toan. Từ trong những nơi đó, tôi có thể học hỏi và chiêm nghiệm cuộc sống, vốn nhiều khắc khoải, đầy ấp niềm vui và nỗi buồn bên nhau.   Trong khi đó, những người bạn đồng nghiệp của tôi, những người làm “quản lý”, đang tạo dáng đạo mạo, ngồi nghiêm chỉnh trong phòng máy lạnh để làm việc. Không biết họ đang căng thẳng tính toán những điều gì mà sao chuyện thế sự, chuyện trường lớp, vẫn chưa đến hồi khởi sắc. Giá như giữa tôi và họ được hoán đổi vị trí cho nhau thì, có lẽ, mọi người, mọi thứ, đã trở nên tốt đẹp hơn biết bao nhiêu! Thật vậy, có những chuyện tưởng như không thể tin được nhưng đã tạo ra điều kỳ diệu như chuyện của một “...

Năm nay, mùa mưa đến sớm. Vài đợt mưa đầu mùa nối tiếp nhau, chen vào giữa những ngày nắng, đã tưới mát những đêm hè oi ả. Bầu trời mang màu xám của mây, thật gần như ngang tầm tay với, man mác nỗi buồn nhân thế. Những hạt mưa có khi nặng trĩu, có khi nhẹ tênh. Cũng có khi chúng trở nên thật mong manh, trông giống như những sợi tơ trời, buông thả từ phía mây cao. Khoảnh khắc ngắn ngủi của hạt mưa rơi xuống cũng dài như cả một đời người. Lả lơi chốc lát giữa khoảng trời không rồi, cuối cùng, mọi thứ đều quay về lại với đất. Sau cơn mưa, nước và đất quyện lấy vào nhau và, từ đó, tỏa lên một mùi hương mới, thơm tho. Tôi đi trong chiều mưa tầm tả. Đường phố hóa thành dòng sông, nước tuôn dài, chảy xiết. Tìm vội một quán café nhỏ bên đường, mái hiên xiêu vẹo không đủ che chắn hết những giọt nước đang rơi. Bên ly café nóng, tôi nhìn ngắm những hạt mưa. Mưa trút nước, mưa tạo nên một bức màn vô hình giăng kín khiến cho tầm nhìn không thể quá xa. Cứ ngỡ mình là “người trong mưa” giống như nhân...

Ngày 24/2/2022 đã bước vào lịch sử con người theo một cách khác biệt. Ngày mà một bạo chúa đầy hoang tưởng bỗng lộ mặt, gieo rắc kinh hoàng lên một đất nước thanh bình. Còn quá sớm để đặt tên cho ngày 24/2/2022. Có thể đó là ngày mở đầu cho một cuộc chiến vô cùng tang thương đến mức chưa từng xảy ra trong lịch sử hoặc đó cũng có thể là ngày khởi đầu cho sự cáo chung một đế chế vĩ đại nhất mọi thời đại. Trên đống tro tàn của các cuộc chiến năm xưa, từ giữa thế kỷ XX, một nửa thế giới đang dần xây dựng các tiêu chuẩn của cuộc sống văn minh. Ngày nay, Luxembourg hay Andorra bé xíu có cảm thấy lo sợ khi ở ngay bên cạnh nước Pháp to lớn? Thế nhưng, đứng ngay bên cạnh một tên bạo chúa thì người ta cần phải chứng tỏ mình là người quân tử hay chỉ là kẻ phàm phu nịnh bợ. Không muốn nhắc đến những kiếp đời vong nô nhưng người quân tử thì nơi đâu cũng có, thời nào cũng có. Ngày 17/2/1979 cũng đã đi vào lịch sử theo cái cách như thế. Chỉ sau vài chục ngày xâm lược, đoàn quân hung hãn từ một đất nư...

Mỗi khi trời trở lạnh, người ta thường nhớ về một ngày dịu nắng. Mấy ngày đầu xuân đã trôi qua mau, trả lại cho nơi đây nỗi lo toan thường ngày. Sài Gòn đa dạng, muôn mặt con người. Bóng tối và ánh sáng đan quyện vào nhau tạo nên một sắc màu tương phản, giống như sự hóa thân của thần Shiva, biến hóa hình tướng vào trong mọi cảnh giới. Ngay bên dưới ánh đèn rực sáng tô điểm cho thành phố khi đêm về là những khoảng vắng buồn tênh, những góc tối thầm lặng trong mỗi con người. Vào mùa hoa mai nở, sắc vàng vương đến mọi nơi. Thương thay những đóa hoa tươi thắm. Chúng buộc phải khoe sắc vào đúng lúc xuân sang, mang danh lộc đến cho người đời. Thật khó để định giá một nhánh mai. Có khi, chỉ vì một khuyết tật nào đó mà giá lên vài tỷ. Trong khi đó, một nhánh mai khác, rực rỡ vô vàn, lại có thể bị vùi dưới mương sâu ngay vào đêm giáp tết. Mỗi cành mai, một số phận. Sao kiếp hoa mai lại giống như kiếp con người đến vậy? Trong phút giây thiêng liêng chờ đón giao thừa, từ nén nhang được thắp lên, ...

Đã vào tiết Lập Đông mà nắng Sài Gòn vẫn còn oi ả. Một bóng mây hờ hững treo cao, một chiếc lá lìa cành rơi xuống. Ngoài kia vẫn còn là hoang vắng khiến cho Sài Gòn thật gần mà cũng thật xa. Người ra đi để lại nỗi buồn, kẻ ở lại ngóng chờ cuộc chơi mới. Và tôi, đứng giữa cuộc đời, hẹn đến ngày sau. Thời gian trôi qua vun vút. Thế mà, chỉ còn vài chục ngày nữa là năm 2021 khép lại. Một năm qua đi để lại nhiều ước mơ dang dở, không gợi mở được tương lai. Năm 2021 là một cuốn phim thật buồn, chen lẫn vào đó là nỗi lo âu, cùng một chút ít hy vọng nhỏ nhoi được nhóm lên, giống như một đốm tro tàn, lẻ loi giữa đêm đông buốt giá. 2021 bước vào cuộc sống chúng ta như một định mệnh. Một chiếc tàu đắm chìm giữa biển cả bao la hay là một cơ may nào đó để bàn tay nắm lấy bàn tay, để người tìm đến người, cùng nhau vượt qua gian khó? Thế nhưng, ngược lại, năm 2021 cũng đã làm cho những chiếc mặt nạ đạo đức rơi xuống, lộ ra những khuôn mặt kệch cỡm, kiêu ngạo, bất tài,… Sau những ngày tháng ảm đạm, g...

Ấn Độ, đất nước tâm linh huyền diệu, đang đứng bên bờ vực sụp đổ. Liên tiếp trong vài ngày đều lập kỷ lục mới về số ca nhiễm virus covid-19. Hôm qua, lần đầu tiên số ca nhiễm đã vượt quá con số 400.000 trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, ở một đất nước mà sự bất bình đẳng quá lớn giữa các nhóm dân và hệ thống y tế quá chênh lệch ở các vùng miền thì con số thực tế có lẽ phải lớn hơn từ vài lần đến vài chục lần. Điều gì đang xảy ra khi trong vòng hai tuần, các quốc gia đông Á và nam Á đều có số ca nhiễm covid tăng cao? Gồm các nước Ấn Độ, Thái Lan, Campuchia, Lào, Nhật Bản, Philippines. Trong khi đó Myanmar và Trung Quốc, dường như thiếu trách nhiệm, khi không công bố số ca nhiễm covid từ gần một năm qua (mặc dù Trung Quốc là thành viên chủ chốt của Tổ Chức Y Tế Thế Giới WHO). Cuối tháng tư, số ca nhiễm virus trên toàn thế giới cũng lập kỷ lục khi vượt quá con số 900.000 trong vòng 24 giờ. Việt Nam và Đài Loan có vẻ đang chơi vơi trước cơn sóng thần covid trong khu vực. Ấn Độ, nơi mà vô số thá...

Chưa có một mô hình toán nào có thể mô phỏng tương đối phù hợp hình ảnh một làn khói bốc cao dù chỉ được thực hiện trong một điều kiện nhất định. Hàng tỷ tỷ tỳ tỷ tương tác phức tạp giữa phân tử – phân tử hoặc giữa photon – nguyên tử,... đã diễn ra để tạo nên hình ảnh đó. Hãy nhớ đến số Avogadro, sáu trăm ngàn tỷ tỷ phân tử trong một mol. Trong khi đó, máy tính hiện đại nhất chỉ có thể xử lý được vài trăm tỷ phép tính trong một giây. Ánh lung linh, vẻ huyền diệu của làn khói xem như được hình thành từ ngẫu nhiên. Giữa tất nhiên và ngẫu nhiên chỉ khác nhau một điều duy nhất. Đó là sự thấu hiểu “mọi” quy luật, xử lý và chi phối chúng vào trong sự vận động các quá trình. Nếu tiếp cận được “toàn bộ” các tương tác khi ném một đồng xu lên cao thì kết quả nhận được mặt xấp hay ngữa lại là một sự kiện chắn chắn. Vô số tỷ tỷ tỷ... điều “ngẫu nhiên” đã xảy ra từ Big Bang đến nay, 13,7 tỷ năm, dường như chỉ để hình thành con người mà nếu chỉ thiếu duy nhất một trong số đó thì sự sống đã không t...