Tùy bút trên dòng ngày tháng

Đất nước vẫn mãi còn đó những ngày vui và nỗi buồn, như chưa hề thay đổi dù thời gian đã trôi qua sau bao năm dài. Trong những ngày cuối tháng tư này, mọi việc đều trở nên dễ đoán khiến mọi người giống con ma trơi vì biết trước mọi cái của ngày hôm sau, như bài diễn văn chưa nghe đoạn đầu mà đã hiểu được phần kết thúc. Lẽ nào, trời cứ nắng mãi? Một cơn mưa rào là cần thiết để để đem đến cái tươi mới cho đất nước này. Thế nhưng, cơn mưa rào vừa đổ xuống ngày hôm qua lại ở một nơi rất xa, tận vĩ tuyến 38, làng Bàn Môn Điếm, bán đảo Triều Tiên. Cú vượt biên ngoạn mục của Kim Jong Un vào lãnh thổ Hàn Quốc ngày 27/4 vừa qua chưa biết dự báo được điều gì nhưng chắc chắn đó là làn gió mới giữa bầu trời ngột ngạt khiến cho nhiều người Việt cứ phải “ước gì…”, rồi đến “giá như…”. Nếu năm 1950, Bắc Triều Tiên “giải phóng” hoàn toàn Hàn Quốc theo cái cách của Việt Nam kéo theo cái chết của vài triệu người thì đến 1953, vĩ tuyến 38 được tái lập như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Các đời “vua” t...

“Rừng Na Uy” là một tác phẩm văn học của nhà văn Nhật Bản, Haruki Murakami, viết về thế hệ thanh niên Nhật vào những năm 1960 sau khi ánh hào quang của Đế quốc Đại Nhật Bản đã vụt tắt từ 1945. Họ là những chàng trai và các cô gái tuổi đời từ 17 – 22 loay hoay đi tìm ý nghĩa cuộc đời giữa một xã hội đã hoàn toàn thay đổi sau chiến tranh. Lang thang trên những bước chân vô định giữa Tokyo màu tuyết trắng, đắm say trong tình yêu, bế tắc và tuyệt vọng đan quyện vào nhau, các nhân vật của Rừng Na Uy dường như không đủ kiên nhẫn để chờ đợi sự thanh tịnh của kiếp người mà vội vã tìm đến sự giải thoát bằng những giọt máu vương vãi. Chỉ còn lại Toru Wanatabe, 20 năm sau, phiêu bạc đến nước Đức. Từ trong một ngõ ngách nào đó của thành phố Hamburg, bài hát “Norwegian Wood” của John Lennon và nhóm The Beatles vang lên khiến nhịp chân Toru Wanatabe chợt chùn xuống, lặng lẽ. Kỷ niệm êm đềm và cuộc tình xa xưa bỗng thoáng hiện về, vừa lãng mạn vừa khổ đau. Một số thanh niên Nhật Bản vào những năm 196...

Đêm qua, trời đổ cơn mưa. Những hạt mưa không hẹn bất chợt rơi xuống vào giữa mùa nóng tháng tư giống như cuộc tình đã lỡ từ kiếp nào lại bỗng hiện về. Gió vờn theo mưa, khẽ rung cành lá, trông giống như cánh bướm bay lượn vào một đêm xuân. Mùa gió tây nam năm nay đến sớm, thổi ngang qua Sài Gòn, làm dịu cái oi ả cho những buổi trưa hè. Năm nay, tháng tư không nóng bỏng lắm. Mây xám ùa về, giăng kín cả bầu trời, che chở cho những ngày tháng tư. Ánh nắng chói chang từ phía trên cao dường như đã lỡ hẹn với người Sài Gòn. Thời tiết quả thật khó đoán, không hẹn mà đến, đã hẹn lại không đến, đỏng đảnh như bóng dáng người yêu từ mối duyên đầu, đã phôi pha vào một thuở đã xa: Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé. Để lòng buồn, tôi dạo khắp quanh sân. Ngó xuống tay điếu thuốc cháy lụi dần. Tôi nói khẽ: Gớm! Sao mà nhớ thế! (Hồ Dzếnh) Đêm mưa tưới mát ngày nắng, giống như vẻ rạng rỡ thoáng qua chốc lát trên gương mặt nhiều sầu đau, khiến cái tĩnh lặng của đêm tối bỗng mát dịu, đất trời ngào...

Các nhà khoa học Mỹ và Úc gồm Perlmutter, Riess và Schmidt nhận giải thưởng Nobel vật lý năm 2011 về sự tăng tốc giãn nở của vũ trụ đang tiến hóa. Theo đó, đến năm thứ 10^(40) (năm thứ mười ngàn tỉ tỉ tỉ tỉ) thì vũ trụ sẽ vô cùng to, tiếp tục tăng tốc giãn nở và chỉ còn lại các lỗ đen do các thiên hà hết năng lượng phát sáng, các sao bị hút dần về tâm do sự hấp dẫn. Đến năm (10^10)^120 (cách gọi là: 120 lần liên tiếp chữ mười tỉ) thì các lỗ đen bốc hơi toàn bộ theo cái cách mà Stephen Hawking đã tiên đoán. Nếu đem con số tiên đoán (10^10)^120 năm so với 13,7 tỉ năm tuổi vũ trụ, kể từ Big Bang đến nay, thì quả thật vũ trụ chưa đạt đến tầm sơ sinh của một kiếp con người. Thế nên, với toàn bộ những gì mà loài người ngắm nhìn vũ trụ trong vòng 100 năm nay thì thời gian và không gian sẽ là vĩnh hằng nếu lý thuyết trên là hợp lý. Kết quả này cũng là câu trả lời thay cho Đức Phật khi, ngày xưa, 2500 năm trước, tại Ấn Độ, một vị sa môn (người theo đạo Bà La Môn khi đó) gặp và nói với Đức P...

Một vài đêm mưa nhẹ vào giữa tiết tháng ba, giống như “tuyết trên đỉnh Kilimanjaro” nơi miền xích đạo chói chang từ châu Phi xa xôi của Hemingway, không làm dịu được cái nóng Sài Gòn khi đang bước vào mùa khô. Tháng ba, trời dần oi ả. Vài làn gió nhẹ dịu mát vẫn còn thổi ngang qua, khẽ rung chiếc lá trên cành, như cố kéo dài thêm một đêm xuân. Tháng ba, những ngày nóng bỏng kéo về như lốc cuốn. Bầu trời vần vũ trên cao để nắng và gió ôm ấp lấy nhau. Tháng ba quấn quýt một duyên tình. Đi qua hết tháng ba là bước qua một nhịp cầu, thời tiết chuyển từ nơi se lạnh vào những ngày nóng bỏng mùa hè. Tháng ba mở đầu một mùa mới như được tái sinh sau một vòng luân hồi tạo hóa. Kiếp con người có được tái sinh? Cuộc đời con người đã mấy lần bước qua nhịp cầu này. Những nhịp cầu đã bước qua đều để lại trong cõi con người những cảm xúc khác nhau. Nhịp cầu chỉ có một chiều đi tới cũng giống như thời gian không thể quay về. Giận hờn và yêu thương đều gởi lại phía bên kia chiếc cầu để trở thành dĩ vãn...

Vào đêm tối, nhìn ánh sao lung linh trên nền trời đen thẫm có thể khiến cho các thi sĩ làm được mấy vần thơ. Tuy nhiên, thật sự bên trong các ngôi sao là một sự vận động ghê gớm. Cái nóng thiêu đốt của các lò lửa làm bừng lên ánh sáng. Đúng 100 năm trước, Albert Einstein tìm được mối liên hệ kỳ diệu giữa khối lượng và năng lượng thông qua công thức nổi tiếng e = mc^2. Các ngôi sao trên bầu trời đang chuyển hóa khối lượng của nó thành năng lượng và bức xạ ánh sáng ra ngoài không gian. Mặt Trời của chúng ta, nặng 2.(10^30) kg – hai ngàn tỉ tỉ tỉ kg, đang chuyển hóa dần H thành He. Cứ mỗi giây, Mặt Trời mất 5 tỉ kg từ phản ứng hợp nhân đó và theo công thức e = mc^2, khối lượng bị bức xạ thành ánh sáng. Mặt Trời ngày càng nhẹ đi, lực hấp dẫn có khuynh hướng kéo vật chất lại gần bị suy yếu nên Mặt Trời sẽ nở to ra. Ước tính 6 tỉ năm nữa, Mặt Trời sẽ to đến mức độ nuốt trọn cả Trái Đất. Khi đó, lớp vỏ ngoài còn là tro bụi vỡ tan ra, toàn bộ H chuyển hóa hoàn toàn thành He. Mặt Trời chỉ...

40 năm, một quãng thời gian không quá dài cũng không quá ngắn, chỉ trong vòng một đời người, nhưng lại có thể làm thay đổi số phận một quốc gia. Một số quốc gia hoang tàn bỗng vùng lên, lọt vào hàng cường quốc. Một số quốc gia khác đang là cường quốc lại bỗng rơi vào số phận lầm than. Nếu vào những năm 1850, Nhật Bản còn đang thực hiện chế độ “bế quan tỏa cảng” dưới thời Mạc phủ Togukawa, rồi phải ký một hiệp ước bất bình đẳng với Mỹ thì chỉ 40 năm sau, Nhật đã trở thành một đế quốc hùng mạnh nhất châu Á, chiếm đóng nhiều thuộc địa, đánh tan đội quân của Nga hoàng tại Siberia, bằng sự lãnh đạo tài ba của thiên hoàng, Minh Trị, và nhà tư tưởng lớn Fukuzawa Yukichi. Một lần nữa, sau năm 1945, Nhật lại trở nên tan hoang sau thế chiến thứ II. Thế nhưng 40 năm sau, vào những năm 1985, Nhật lại trở thành một cường quốc thế giới mà nền kinh tế chỉ đứng sau Mỹ. Hàn Quốc sau năm 1953 chỉ còn lại một đống đổ nát sau cuộc xâm lăng của Bắc Triều Tiên. Thế nhưng, 40 năm sau, cái tên Hàn Quốc lạ...

Cái nóng Sài Gòn, khi đang bước vào mùa khô, giống như người bạn xưa đứng đợi từ lâu, bỗng ôm chầm lấy tôi ngay vừa lúc bước xuống máy bay. Cái nóng bỏng dịu êm, thân quen khiến người đi xa luôn phải nhớ về, khác hẳn cái rét buốt căm căm từ miền trung mấy ngày qua. Hai ngày Đà Nẵng đầy mây, trong màn mưa bụi màu xám, tôi cảm thấy chơi vơi giữa nhịp sống êm ả của thành phố. Khen ai khéo chọn các gam màu vừa phải cho ánh đèn đêm, không quá sặc sỡ, không quá rực rỡ, tạo nên một không gian hài hòa các sắc màu mỗi khi đêm về. Chiếc Cầu Rồng tỏa sáng, uốn lượn bay cao giữa màn đêm tĩnh mịch trên sông Hàn. Màu sắc thay đổi liên tục với tông màu dịu mắt khiến cho cả chiếc cầu lẫn rồng cùng hòa quyện vào đêm tối như đang nhẹ nhàng bay lướt qua sông. Tiếc là dưới bàn tay chỉnh sửa photoshop, các tay nhiếp ảnh không chuyên cố tạo vẻ rực rỡ cho rồng mà quên đi tiêu điểm của chiếc cầu trong các tấm ảnh tìm được trên mạng. Người ta có thể làm thơ khi dạo bước quanh các con phố trung tâm Đà N...